Viola de Cocho ở Pantanal: Di sản văn hóa đang gặp nguy hiểm
Viola de Cocho ở Pantanal. Nhạc cụ này, hơn cả một hiện vật đơn thuần, là linh hồn âm thanh của một dân tộc, là biên niên sử âm nhạc của một lịch sử đã vang vọng qua nhiều thế kỷ.
Quảng cáo
Tuy nhiên, bản chất cốt lõi của nó ngày nay đang bị bao phủ bởi một mối nguy hiểm thầm lặng, đe dọa xóa sổ một truyền thống độc đáo và đầy sức sống.
Việc chế tác thủ công đàn viola de cocho là một nghi lễ truyền thống lâu đời. Mỗi bước, từ việc lựa chọn loại gỗ tốt nhất đến việc lắp dây cuối cùng, đều mang trọng trách của một truyền thống truyền miệng được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Người thầy, người học việc, công cụ, gỗ; một bản giao hưởng của những cử chỉ tỉ mỉ biến nguyên liệu thô thành giọng nói, thành bài hát, thành ký ức. Đó là một quá trình vượt xa việc chỉ đơn thuần tạo ra một vật thể.
Nó là hiện thân của một bản sắc. Gỗ phượng tím, máng chạm khắc, nhựa từ cây dẻ Pantanal, tất cả các yếu tố hòa quyện lại với nhau để tạo nên một âm thanh không thể nhầm lẫn.
Quảng cáo
Âm thanh của đàn viola de cocho là sự chuyển tải âm nhạc của phong cảnh Pantanal. Đó là tiếng than khóc của đàn gia súc, tiếng hót của chim chóc, tiếng thì thầm của làn gió trong lá cây.
Di sản phi vật thể và tính dễ tổn thương của nó
Năm 2005, Viện Di sản Lịch sử và Nghệ thuật Quốc gia (IPHAN) đã công nhận đàn viola de cocho, cùng với đàn cururu và siriri, là Di sản Văn hóa của Brazil.
Sự công nhận chính thức này, dù rất cần thiết, tự nó không đảm bảo việc bảo tồn nó. Giống như một cuốn sách cũ, đàn viola de cocho cần được chăm sóc thường xuyên.
++Bộ trống điện tử có phù hợp cho người mới bắt đầu không? Ưu điểm và hạn chế
Đàn viola de cocho là một di sản sống. Việc bảo tồn nó đòi hỏi nhiều hơn là chỉ những sắc lệnh và danh hiệu. Giai điệu của nó phải tiếp tục được vang vọng.
Cần có những hành động cụ thể để đảm bảo các thế hệ tương lai có thể hưởng thụ sự giàu có của nó. Việc thiếu sự trân trọng giá trị nội tại đã dẫn đến sự suy giảm của nó.
Đây là sự phản ánh trực tiếp của một thế giới không ngừng thay đổi. Các bậc thầy guitar, như huyền thoại Mestre Juca, lo sợ rằng truyền thống này sẽ bị mai một mãi mãi.
Làm sao chúng ta có thể để tiếng nói của vùng Pantanal bị dập tắt?
Những thách thức và sáng kiến bảo tồn
Bảo tồn đàn viola de cocho là một cuộc chạy đua với thời gian. Số lượng nghệ nhân đang giảm sút đáng báo động, và tuổi trung bình của các nghệ nhân chế tác đàn viola bậc thầy cũng khá cao.
++Brazil và những nhạc cụ dây: Một hành trình khám phá thế giới vĩ cầm và viola
UNESCO đã nhận thức được tính cấp bách của tình hình. Tổ chức này đã khuyến khích các hành động nhằm bảo tồn và trân trọng các truyền thống.
Trong báo cáo năm 2024, UNESCO đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các sáng kiến địa phương. Ví dụ, cộng đồng Corumbá đã đi đầu trong những nỗ lực này.
Một ví dụ đáng chú ý là dự án "Canto da Viola", cung cấp các buổi hội thảo và lớp học về cách chơi đàn viola de cocho (một nhạc cụ truyền thống của Brazil) cho thanh thiếu niên trong khu vực.
Loại sáng kiến cộng đồng này rất quan trọng vì nó khơi dậy sự quan tâm của các thế hệ mới.
Một ví dụ khác là tác phẩm của nghệ nhân Benedito, người sử dụng mạng xã hội để quảng bá nghệ thuật chơi đàn viola de cocho (một nhạc cụ truyền thống của Brazil).
Những bậc thầy này trở thành những đại sứ văn hóa thực thụ. Họ đấu tranh để đảm bảo rằng... Viola de Cocho ở Pantanal Đừng để điều đó bị lãng quên.
++Những công cụ của điệu Samba de Roda: Khám phá cội nguồn
Tuy nhiên, những hành động này vẫn chỉ là những sự việc riêng lẻ. Cần có một nỗ lực phối hợp và bền vững, có sự tham gia của chính phủ, các tổ chức và xã hội dân sự.
Cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản văn hóa. Việc trân trọng văn hóa địa phương bắt đầu từ giáo dục.
Khi một truyền thống được trân trọng, cộng đồng sẽ tích cực tham gia hơn vào việc bảo tồn nó.
Tương lai của đàn Viola de Cocho
Tương lai của Viola de Cocho ở Pantanal Điều đó không chắc chắn. Nguy cơ truyền thống này bị mai một là có thật.
Để đảo ngược tình trạng này, chúng ta cần hành động ngay bây giờ. Việc thành lập các trường dạy làm đàn và hỗ trợ tài chính cho các nghệ nhân làm đàn bậc thầy là vô cùng cấp thiết.
Ưu đãi thuế cho các công ty hỗ trợ văn hóa địa phương sẽ rất hiệu quả. Việc đưa đàn viola de cocho (một nhạc cụ truyền thống của Brazil) vào chương trình giảng dạy ở các trường học vùng Pantanal sẽ là một bước đi mang tính cách mạng.
Giống như một dòng sông đang cạn, đàn viola de cocho cần nước để tiếp tục chảy.
Chúng ta cần những hành động nuôi dưỡng truyền thống này, tạo cho nó không gian và tiếng nói xứng đáng. Nếu không, chỉ còn lại sự im lặng.
Để hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của tình hình, hãy xem xét số liệu về số lượng nghệ nhân đang hoạt động tại một số thành phố ở vùng Pantanal:
| Thành phố | Số lượng nghệ nhân năm 2015 | Số lượng nghệ nhân vào năm 2024 |
| Corumbá (MS) | 12 | 8 |
| Miranda (MS) | 8 | 5 |
| Poconé (MT) | 15 | 10 |
| Nam tước Melgaço (MT) | 10 | 7 |
Nguồn: Khảo sát các tổ chức văn hóa địa phương và hiệp hội nghệ nhân (2024)
Những con số này cho thấy một xu hướng giảm rõ rệt. Chúng ta cần đảo ngược xu hướng suy giảm này.
Theo số liệu năm 2023 của Bộ Văn hóa, chỉ có 51 TP3T nguồn lực được phân bổ cho các dự án di sản phi vật thể được dành cho khu vực Trung Tây, cho thấy sự thiếu ưu tiên của chính phủ.
Cuộc cạnh tranh không cân sức, nhưng niềm hy vọng nằm ở niềm đam mê của những người chơi guitar.
Giai điệu của Viola de Cocho ở Pantanal Đây là lời kêu gọi hành động. Bảo tồn truyền thống này là một hành động thể hiện sự tôn trọng đối với quá khứ của chúng ta và là một món quà cho các thế hệ tương lai.
Điều này đảm bảo rằng Pantanal sẽ tiếp tục có tiếng nói riêng của mình. Im lặng không bao giờ là câu trả lời.
Phần kết luận
Đàn viola de cocho, một trong những biểu tượng văn hóa độc đáo nhất của vùng Pantanal, đang đối mặt với tương lai bất định.
Việc mất giá tiền tệ, thiếu giáo viên mới và sự hỗ trợ không đầy đủ từ chính phủ đang đe dọa sự tồn tại lâu dài của nó.
A Viola de Cocho ở Pantanal Nó không chỉ là một nhạc cụ, mà còn là linh hồn của một vùng đất, ký ức của một dân tộc và biên niên sử của một truyền thống.
Cần phải có những hành động cụ thể để đảm bảo giai điệu ấy tiếp tục vang vọng khắp các dòng sông và khu rừng của vùng Pantanal.
Tiếng kêu cứu thầm lặng của một di sản đang bị đe dọa cần được lắng nghe và đáp lại với sự khẩn cấp mà thời điểm này đòi hỏi.
Câu hỏi thường gặp
1. Đàn viola de cocho là gì và tại sao nó lại quan trọng?
Đây là một nhạc cụ truyền thống của vùng Pantanal, được chế tác thủ công từ các loại gỗ quý bản địa. Tầm quan trọng của nó nằm ở chỗ nó là một yếu tố trung tâm của văn hóa Pantanal, hiện diện trong các nhịp điệu như cururu và siriri. Nó là một di sản văn hóa của Brazil.
2. Đàn viola de cocho được làm như thế nào?
Việc chế tạo nó là một quá trình phức tạp, được làm thủ công và truyền miệng từ đời này sang đời khác. Người ta sử dụng một thân cây duy nhất (gỗ hồng mộc hoặc gỗ timbó), được khoét rỗng để tạo thành thân đàn. Dây đàn được làm bằng ruột động vật hoặc nylon, và keo dán là nhựa cây.
3. Những thách thức chính trong việc bảo tồn đàn viola de cocho là gì?
Sự suy giảm giá trị văn hóa, thiếu sự quan tâm từ thế hệ trẻ, khan hiếm nguyên liệu, thiếu nghệ nhân bậc thầy và sự hỗ trợ không đầy đủ từ chính phủ là những thách thức chính mà ngành nghề này phải đối mặt. Viola de Cocho ở Pantanal Cần có những biện pháp khẩn cấp.
